Uçuş Harekat Uzmanı (Dispeçer)
Uçuş Harekat Uzmanı (uçuş dispeçeri), uçuş harekâtını planlayan, uygulayan, uçuşu takip ve kontrol eden, sorumlu pilotun talebi veya gerekli durumlarda uçuş ekibini bilgilendiren, uçuş akışını izleyen, acil durum bilgilerinin gerekli birimlere iletilmesini sağlayan, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış geçerli lisansa sahip nitelikli personeldir.
Üniversite Adayları
Uçuş Harekât Uzmanı (Dispeçer), uçuşların güvenli, düzenli ve verimli şekilde gerçekleştirilmesini planlayan ve takip eden lisanslı havacılık personelidir. Uçuş öncesinde hava durumu, rota, yakıt miktarı, uçak performansı ve havalimanı koşullarını değerlendirerek uçuş planını hazırlar. Uçuş sırasında seferi takip eder, oluşabilecek değişiklikler hakkında pilotları bilgilendirir ve gerektiğinde alternatif rota veya havalimanı seçenekleri sunar. Pilotlar ve ilgili operasyon birimleriyle koordineli çalışarak uçuşun emniyetli şekilde tamamlanmasına katkı sağlar.
Uçuş Harekât Uzmanı olabilmek için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş eğitim kurumlarının uçuş harekât uzmanı temel eğitimi için gerekli eğitim müfredatını uygulayan bölümlerinden lisans veya ön lisans derecesi ile mezun olanların asgari teorik eğitimi tamamladıkları kabul edilir ve doğrudan teorik ve uygulama sınavına kabul edilirler. Bunun yanında, ÖSYM tarafından yapılan veya denkliği belirlenen İngilizce sınavlarının birinden en az 50 veya eş değeri puan almak gerekmektedir.
Bir dispeçerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları meslek hayatında başarılı olmalarını sağlar: - Havacılığa ilgi duymak - En az 21 yaşında olmak. - Vardiyalı çalışma sistemine uyum sağlayabilmek. - Analitik düşünme yeteneğine sahip olmak. - Çözüm odaklı ve stres altında çalışabilme yeteneğine sahip olmak. - SHGM tarafından yetkilendirilmiş havacılık tıp merkezlerinde yapılan muayene sonucunda uçuş harekât uzmanı görevlerini yerine getirmeye engel teşkil edebilecek herhangi bir fiziksel veya akli hastalığa sahip olmamak. - Merkezi sinir sisteminin normal olması. - Gözlüklü veya gözlüksüz en az 6/9 görme keskinliğine sahip olmak. - Yeterli işitme kapasitesine sahip olmak. - Kulak, burun ve boğaz fonksiyonlarının normal olması.
Uçuş Harekât Uzmanı / Dispeçer, havacılık sektörünün operasyon ve planlama odaklı birçok alanında çalışma olanağına sahiptir. Görevlerini çoğunlukla ofis ortamında, bilgisayar ve haberleşme sistemleri üzerinden yürüten dispeçerler vardiyalı şekilde çalışır. Dispeçerin çalışabileceği sektörler aşağıda sırlanmıştır: - Havayolu şirketleri - Uçuş operasyon merkezleri - Operasyon kontrol merkezleri - Havalimanı işletmeleri - Yer hizmetleri kuruluşları - Hava kargo şirketleri - Charter uçuş şirketleri - Özel havacılık şirketleri - Havacılık destek hizmetleri kuruluşları